علی امیرآبادی‌‌فراهانی - تعریف تهدید: منظور از تهدید عنصر یا وضعیتی است که امنیت ملی یا ارزش‌های حیاتی یک کشور را به خطر اندازد که همان فقدان امنیت است.
ارزش‌های حیاتی یک کشور عبارتند از:1- تمامیت ارضی 2- ایده‌ها و الگوهای رفتاری 3- حاکمیت سیاسی
انواع تهدید: از لحاظ (شدت، شکل، هدف، موضوع و ماهیت)
1-‌ تهدید سخت
2-‌ تهدید نرم
تعریف تهدید سخت: هر گاه به موجب اقداماتی استقلال و کشور در خطر (بالفعل یا بالقوه) هجوم نیروهای نظامی کشور یا کشورهای خارجی یا گروه‌های معارض مسلح داخلی قرار گیرند تهدید سخت واقع شده است. هدف تهدید سخت اشغال سرزمین است
تعاریف تهدید نرم:
الف) عاملی که ذهن و قلب‌ها را تسخیر کرده و افکار و اراده را تحت تأثیر قرار می‌دهد یا به عبارت دیگر: ادراکی ذهنی و نقطه آغاز شکل‌گیری نگرانی از مخاطرات و پیامدهای تحقق تهدید نسبت به منافع و ارزش‌ها و عاملی مؤثر در تصمیم‌گیری و کنش و واکنش‌هاست (حمید حاذق نیکر).
ب) تهدید در ادبیات سیاسی- امنیتی: به معنای توانایی‌ها، نیات و اقدامات دشمن (بالفعل و بالقوه) برای ممانعت از دستیابی موفقیت‌آمیز خودی به علایق و مقاصد امنیت ملی یا مداخله به نحوی که نیل به علایق و مقاصد به خطر بیفتد (محمدرضا تاجیک).
ج) انتظار نوعی خسارت و ضرر و زیانی است که هنوز پیش نیامده است اما مورد انتظار است(لازاروس).
د) تهدید ممکن است نسبت به ارزش‌های کسی فعال یا منفعل قوی یا ضعیف و مرکزی یا حاشیه‌ای باشد در واقع آنچه واکنش برمی‌انگیزد و موجب شناسایی و تعریف تهدید می‌شود ارزش‌ها و منافع است(باری بوزان).
ه‍( تهدید نرم تهدیدی است که دشمن ارز‌ش‌ها، باورها، هنجارها، دین و مذهب یک جامعه را از طریق القا و اقناع مورد هدف قرار داده و پس از بی‌تفاوتی مردم نسبت به این امور درصدد براندازی نرم می‌باشد (تعریف مؤلف).
تاریخچه:
تاریخچه تهدید را می‌توان به زمان خلقت بشر نسبت داد زیرا در ابتدا تهدیدات لفظی بودند و به مرور زمان با به‌وجود آمدن امکانات پیشرفته نوع تهدیدات نیز جدید شدند. انسان‌ها همیشه در معرض خطر و تهدید بوده‌اند اما این تهدیدات با توجه به شرایط زمانی و مکانی متفاوت بوده است، از تهدیدات طبیعی مانند سیل، زلزله، آتشفشان و طوفان گرفته تا تهدیدات انسانی که به مرور زمان و با گسترده شدن اجتماعات انسانی به‌وجود آمده است از دعوا و اختلاف‌های انفرادی گرفته تا جنگ‌های محلی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی (جهانی) که مهم‌ترین این تهدیدات، تهدیدات ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی (جهانی) هستند و تمام این تهدیدات نیز امنیت و آرامش کشورها و ملت‌ها را نشانه گرفته است و کشورهایی که در امنیت و آرامش بیشتری باشند دارای بیشترین تهدید نیز هستند. همان طور که اشاره شد تهدید و خطر از همان آغاز زندگی بشر بوده است و دولت شهرهای قدیم (قدرت‌های اولیه تاریخ) نیز علاقه داشتند فتوحاتشان با کمترین هزینه صورت گیرد و حمله نظامی و فیزیکی را همیشه آخرین گزینه می‌دانستند و همیشه سعی داشتند با عملیات روانی باعث تضعیف و شکست حریف شوند. اگر کمی به سمت جلو حرکت کنیم خواهیم دید که مشرکان و کفار مکه نیز در برابر دعوت پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) عملیات روانی گسترده و همه‌جانبه‌ای را به راه انداختند و از انواع روش‌ها و وسایل ممکن از قبیل تهدید، تطمیع، تهمت، افترا کردند و... استفاده نمودند. و در این بین اعجاز قرآن (لفظی، بیانی، ادبی و بلاغی) یا همان صداقت در قرآن بود که توانست تمام دروغگویان و جاهلان را به زانو و کرنش درآورد.
این رویه تهدید نرم در تمام عرصه‌های تاریخی وجود داشت بنابراین در هر دوره از زمان و مکان با توجه به امکانات و وسایل موجود در آن عصر استفاده می‌شده است. این رویه در جنگ جهانی دوم به اوج خود رسید و در این دوران بود که مورخ و تحلیلگر انگلیسی به نام فولر برای اولین بار اصطلاح جنگ روانی را به‌کار برد. فولر معتقد بود که وسایل قدیمی و سنتی جنگ جای خود را به ابزار و ادوات جدیدی از جمله از بین بردن عرصه هوشی، فکری، اعتقادی،معنوی و روانی انسان‌ها داده است وحتی امپریالیسم غرب توانست با همین ترفند اتحاد جماهیر شوروی را از بین برده و کفه سنگین ترازو را به نفع خود بکشد. در تمام عرصه‌ها هدف از عملیات روانی یا تهدید نرم تأثیر‌گذاری بر عقاید، احساسات، افکار، ارزش‌ها، هنجارها و اعتقادات ملت‌ها می‌باشد، از سطح کوچک گرفته تا سطح وسیع بین‌المللی و جهانی. امروزه نیز کشورهای امپریالیسم با تکیه بر توان و قوا سعی در تهدید نرم علیه ملت‌ها و کشورهای هدف دارند یعنی آنها می‌خواهند با استفاده از تمام ابزار و وسایل پیچیده امروزه ملت‌ها را از درون استحاله کرده و نقش پیشین خود را که به سمت زوال و نابودی در پیش است را بازسازی و ترمیم نموده و بتوانند کماکان نقش اول و آخر را در صحنه بین‌الملل ایفا کنند، غافل از اینکه ملت‌ها و دولت‌ها پیشاپیش چهره کریه و زشت آنها را در پس نقاب‌هایشان دیده‌اند و آگاه‌تر از آن است که آنها بتوانند خللی در صفوف به هم پیوسته و محکم ناشی از ایمان، اعتقادات، امیدها و آرمان‌هایشان به وجود آورند.
ویژگی‌های دو تهدید سخت و نرم: (مقایسه، تفاوت‌و‌افتراق)
1-‌ روش تهدید:
الف) تهدید سخت به روش‌های فیزیکی، عینی، سخت‌افزارانه، همراه با اعمال و رفتارهای خشونت‌آمیز، براندازی آشکار و استفاده شیوه زور و اجبار و حذف دفعی و اشغال سرزمین انجام می‌گیرد. این شیوه محسوس، واقعی و عینی است. (مثل اکثر جنگ‌های قدیم) این نوع تهدید محسوس و همراه با عکس‌العمل و بر انگیختن است.
ب) در حالی که تهدید نرم بدون منازعه و لشکرکشی فیزیکی، ذهنی، نرم‌افزارانه، بدون اعمال و رفتارهای خشونت‌آمیز، براندازی نرم و غیرآشکار، با دگرگونی در هویت فرهنگی و الگوهای رفتاری مورد قبول یک نظام سیاسی می‌شود و از روش القا و اقناع‌سازی بهره‌گیری می‌شود. این نوع تهدید به دلیل ماهیت غیرعینی و نامحسوس آن عمدتاً فاقد عکس‌العمل هستند. در تهدید نرم کشور مهاجم، اراده خود را بر یک ملت تحمیل می‌کند و در ابعاد گوناگون با روش‌های نرم‌افزارانه اشغال می‌کند. تغییرات حاصل از تهدید یا جنگ نرم ماهوی، آرام، ذهنی، تدریجی و نرم‌افزارانه، همراه با آرامش خالی از روش‌های فیزیکی، با استفاده از تبلیغات، رسانه،‌ احزاب، تشکل‌های صنفی و قشری و شیوه القا و اقناع. (رضایتمندی) مانند جهانی‌سازی فرهنگ.
2-‌ حوزه تهدید:
الف) حوزه تهدید سخت، نظامی- امنیتی است.
ب) ولی حوزه تهدید نرم، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است.
3-‌ نوع تهدید:
الف) تهدید سخت عینی، واقعی و محسوس است و می‌توان آن را با برخی معیار‌ها اندازه‌گیری کرد.
ب) ولی تهدید نرم پیچیده، محصول‌پردازش ذهنی نخبگان و اندازه‌گیری آن مشکل است.